Dünya Küresel Azot Sorunu ile Boğuşurken, Türkiye savaş sürecini iyi yönetti.

Hiç şüphesiz küresel alıcılar bir yılda azotlu gübre fiyatlarında bu kadar marjinal bir değişim beklemiyorlardı. Azotlu gübrelerde geçen sene ilk hareketlilik İsrail-İran arasında olan 12 gün süren savaşla başladı. Sonrasında geçtiğimiz Şubat ayının 28 ‘inde ABD/İsrail -İran arasında başlayan savaş, hasar gören gübre, petrol üretim tesisleri kapanan fabrikalar, gemi geçişlerine halen izin verilmeyen Hürmüz Boğazı, azotlu gübreler başta olmak üzere tüm gübre gruplarında %100e varan hatta geçen rakamlarda fiyat artışlarına neden oldu.

Yaşanan bu savaş ve jeopolitik kriz ortamında geçtiğimiz yıl ile bu yıl arasında fiyat karşılaştırması yaptık. 7 Mayıs 2025 tarihinde ki KY AGRO BÜLTEN yurt içi ve global piyasa bilgileri bültenine baktığımızda Mısır granül üre fiyatı 380$ /ton Fob rakamlarında işlem görürken bugün 7 Mayıs 2026 ‘da Mısır granül üre fiyatı 860 $/ton Fob rakamından işlem görüyor. Aradaki fiyat farkı %126 daha yüksek.

Savaşın başlamasıyla birlikte Tarım ve Orman Bakanlığının aldığı aksiyonlar ve Cumhurbaşkanımızın imzaladığı bir takım tedbir kararları yurt içerisinde gübre fiyatlarının nabzını daha düşük seviyede tuttu. Bugün İGSAŞ Gübre üre fiyatı 33.000 TL /Ton (kendi deposunda araç üzeri , bayi satış fiyatı )rakamından işlem görüyor. Geçtiğimiz yıla göre fiyat artışı %73. Yurt dışı piyasasına göre hala tonda 200 $ ‘a yakın düşük seviyelerden işlem görüyor. Yurt içinde çiftçiler yurt dışına oranla daha uygun fiyatlarda gübreye erişim sağladılar.

Bugün yurt dışı piyasalarda neler yaşanıyor ?

Mısır, 5 Mayıs’tan itibaren üç ay süren tüm azot gübrelerine, ure, amonyum nitrat ve amonyum sülfat dahil olmak üzere ton başına 90 dolarlık ihracat tarifesi koydu. Maliyeti kimin üstleyeceği konusunda henüz bir uzlaşmaya varılamadı.

İran’ın üre tesislerinin çoğu kapalı, sadece üç hat çalışıyor.

İran üre üretim ve satış durumu ; Nisan ayı başlarında askeri saldırılardan veya ilgili enerji altyapısına yönelik saldırılardan birçok tesis doğrudan etkilendi. İran’daki 8,6 milyon tonluk üre kapasitesinin yarısı faaliyette. Şiraz Petrokimya Şirketi , Pardis Petrokimya Şirketi’nin, Assaluyeh’den son baz fiyat üzerinden sevkiyat için 30-50.000 tonluk partiler halinde teklif sunuyor, ayrıca Horasan Petrokimya Şirketi (KHPC), Assaluyeh limanından acil sevkiyat için 30.000 ton granül üre sunuyor. İran haftaya 705$/ton Fob rakamıyla başlamıştı.

-Güneydoğu Asya ve Brezilya alıcıları piyasaların geri gelebileceği, fiyat düşüşleri yaşanabileceği düşüncesinde bekle ve gör yaklaşımını benimserken, Hindistan’ın yeni üre alım ihalesi talep artışları getirebilir.
-İran’ın BAE’deki bir limana saldırısı, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi risklerini artırdı.
-Avrupa Parlamentosu Çevre Komitesi, CBAM’ın (Birleşik Temel Kaza Değerlendirmesi) askıya alma maddesine karşı çıkıyor ve 6 Temmuz’da oylamayı planlıyor.
KADİR YİĞİT
KY AGRO MEDIA